સુખ વિશે જ્યાં હેસિયતની બહાર બોલ્યો,
સ્વપ્ન જુએ છે?-તરત અંધાર બોલ્યો.
કોઈ ના માન્યું, વધારે સાવ બગડ્યું,
હા, ઘણી વેળા થયું બેકાર બોલ્યો.
લાગણી સ્પર્શી અને મૂંગી રહી ગઈ,
આવડે એવું બધું વ્યવહાર બોલ્યો.
કેટલાં વરસો ગયાં એ ભૂંસવામાં,
ક્રોધમાં જે શબ્દ હું બે-ચાર બોલ્યો.
ખૂબ ઊંડી છે કહી સહુએ વધાવી,
વાત મામૂલી અગર વગદાર બોલ્યો.
એક વેળા સાંભળ્યું મેં આતમાનું
ત્યારથી વચ્ચે એ વારંવાર બોલ્યો.
( હર્ષ બ્રહ્મભટ્ટ )
ટેરવાં તો એ જ, પણ ક્યાં મતિ હાજર થતી?
ફૂલને સ્પર્શી રહ્યો આમ હું કોના વતી?
કેટલી અનુભૂતિઓ થીજી ગઈ નખશિખ ભીતર
પર્વતોની જેમ આ ટોચ લગ હંફાવતી!
પર્ણ જેવું કંઈ ઉપર, મૂળ જેવું ભૂમિએ
થડ નથી એ વાત પણ ક્યાં સમજમાં આવતી?
હોય નસનસમાં નદી દોડવાનું એ રીતે
આંબવાની છેવટે હોય ખુદની આકૃતિ
ગુંજ્યા કરવાની ઘડી પાસે આવી જોયું તો
એક સદી આઘે હતાં મારાથી ગંગાસતી
( ફારુક શાહ )
અંગત સમયના ભેદ વંચાવા, કહો કોને મળું?
વાચાળ શિષ્ટાચાર અપનાવ્યા, કહો કોને મળું?
બોલ્યા વગર સંવેદનાઓને છલોછલ સાચવી,
બોલ્યા વગર બસ ધ્રૂસકે ચડવા, કહો કોને મળું?
સહકાર આપી આબરૂને સાચવી ક્યારે તમે?
સિદ્ધાંત પર સિદ્ધાંત સમજાવ્યા, કહો કોને મળું?
ક્યાં કોઈ દાવાનળ હ્રદયથી દૂર ભાગે છે કદી,
સળગી ગઈ છે જાત ઝળહળવા, કહો કોને મળું?
ઝઘડી પડું…?માથા પછાડું…?કે સમય પર છોડી દઉં…?
આ જિંદગીએ સાવ લલચાવ્યા, કહો કોને મળું?
હું આમ બોલ્યો હોતને તો કામ તો સહેલું હતું,
આઘાત ક્ષણભર સાચવી લેવા, કહો કોને મળું?
ભીનાશ તો ભીનાશ છે વિશ્વાસ તો રાખો તમે
ખોબો ભરીને હાથ લંબાવ્યા, કહો કોને મળું?
( શૈલેશ પંડ્યા ‘ભીનાશ’ )
રસ્તામાં
થોડાં ઝાડ આવ્યાં.
થોડા પહાડ આવ્યા.
થોડાં પશુ આવ્યાં.
થોડાં પંખી આવ્યાં.
ક્યાંક ઝરણાં આવ્યાં.
ક્યાંક વોંકળા આવ્યા.
એકાદ નદી આવી.
એમાં માછલી આવી.
રસ્તામાં
બધું આવ્યું તોય
માણસ ચાલતો રહ્યો
એકલો એકલો.
( રાજેશ પંડ્યા )
દિવસ પૂરો થયો ને રાત થઈ, સારું થયું;
ઉજાગર આપમેળે જાત થઈ, સારું થયું!
અલગ અંધારની રજૂઆત થઈ, સારું થયું!
ઉજાલાની પછી શરૂઆત થઈ, સારું થયું!
સમય પાજી હતો ને છે, ના એ ઊભો રહ્યો;
અછડતી તોય મુલાકાત થઈ, સારું થયું!
જતનથી જાળવેલું મૌન તૂટ્યું, પણ પછી
કોઈ સાથે જરા બે વાત થઈ, સારું થયું!
ન કેવળ સુખ, બલકે દુ:ખ પણ સાથે વણ્યું;
અનોખી જિંદગીમાં ભાત થઈ, સારું થયું!
ગઝલનો માર્ગ પણ તારા સુધી પહોંચે “સુધીર”
હકીકત આજ અમને જ્ઞાત થઈ, સારું થયું!
( સુધીર પટેલ )
દુ:ખ ને સુખ નામના બબ્બે નિરંતર ધાંધિયા વચ્ચે,
તેં મને ભીડી દીધો છે સૂડીના બે પાંખિયાં વચ્ચે.
ક્યાં, જવું ક્યાં? જ્યાં સુધી પહોંચે નજર દરિયો જ દરિયો છે,
ચોતરફ પણ હું ઘેરાઈ ગયો છું ચાંચિયા વચ્ચે.
તારી આ અંગત ગણાતી ડાયરીના પેજ અંદર પણ,
સાવ અતડો રાખી મૂક્યો છે મને તેં હાંસિયા વચ્ચે.
છે સફરમાં આજ સૌનું સ્થાન મારાથી ઘણું નીચું,
હું સૂતો છું એકદમ આરામથી આ કાંધિયા વચ્ચે.
>મારું આ ખાલીપણું મેં એક બાળક જેમ ઉછેર્યું,
છું અહીં હું એકલો સંતાનવાળો વાંઝિયા વચ્ચે.
( અનિલ ચાવડા )
તારા રૂમાલે નક્કી ફરકવાનું હોય છે
મારે ય પછી સહેજ મલકવાનું હોય છે.
ભૂલા પડી જવાનું નથી કોઈ કારણે
મારે તો તારા ફળિયે રખડવાનું હોય છે.
શેરીની ધૂળમાં જ હું સંતાઈ જાઉં છું
ઘરમાંથી તારે જ્યારે નીકળવાનું હોય છે.
પડછયાને કશું જ નથી હોતું કામ, દોસ્ત
એને તો થોડું થોડું સરકવાનું હોય છે.
તેને ફિકર નથી કે સુખડમ્હેલ થશે રાખ
દીવાસળીએ માત્ર સળગવાનું હોય છે.
દુષ્કાળમાં એ બાળકો હરખી શકે જરા
તેથી તો વાસણોએ ખખડવાનું હોય છે.
કેદી છું ‘રાહી’ મનને હું સમજાવું કઈ રીતે
કે જેલના સળિયાએ સબડવાનું હોય છે.
( એસ. એસ. રાહી )
વરસાદ તો ક્યારનો રહી ગયો હાલ
આ તો વરસે છે લીલુંછમ ઝાડ મારા વાલમા
પીળક તો ક્યારનું ઉડી ગયું ક્યાંક
આ તો વરસે છે લીલીછમ ડાળ મારા વાલમા…
ખોળો વાળીને ઘર વાળતી રે, ધીમા તામે ચઢાવીને ભાત
સંજવારીમાં કેમ કાઢવાં રે, પડ્યાં ઓસરીમાં ચાંદરણાં સાત
ઓસરીએથી જાઉં ફળિયે, પછી ફળિયેથી ઓસરી ગઈ
પૈંડા બેસાડી ધક્કા મારજો રે, મારી વેળા ગોકળગાય થઈ…
આવેને ફૂલ ઝૂલતા રે, એમ કાનમાં ઝૂલે એરિંગ
પાથરણાં કેમ કરું પંડનાં રે, હું તો થઈ ગઈ સરગવાની શીંગ
કાને માંડી મેં જરીક ડાળખી, ત્યાં તો સંભળાતું ઝીણકલું પાન
પાંખડીનાં ઉંબરા વળોટતા રે, જુઓ સુરજમુખીના પીળા વાન…
( અનિલ જોશી )
પ્રકૃતિને
પીગળતી જોવી છે?
તો
વરસાદને
જોયા કરો, જોયા કરો
અને
સ્વયંને
ખોયા કરો!
( જયંતિ ધોકાઈ )
આખી રાત વરસ્યો વરસાદ
ને તોય મારું આયખું કોરું કટ્ટ
આંખોની પાંપણો રાહ જોઈ થાકી,
ને રોઈ-રોઈ થાકી,
પણ તારો અણસાર જરાયે નહીં.
અંધારી રાત જાગી-જાગીને કાપી,
ને ઘૂંટી-ઘૂંટીને વાટી,
ને તોય રહ્યો ઓરસિયો કોરોકટ્ટ
ઉઘડે સવાર ને વેરાય તડકો,
તડકાના ફૂલો, ને ફૂલોનો તડકો
ખોબો ભરી અડાડું આંખે
ને ફૂલ બધાં બની જાય-
ઝાકળિયાં મોતી…
ને મોતી વેરાણાં છાતીના ચોકમાં,
ને તોય મારું આયખું કોરું કટ્ટ
રાત આખી વરસ્યો વરસાદ
ને તોય મારું આયખું કોરું કટ્ટ
( દુર્ગેશ ઉપાધ્યાય )
